Hoezo weer terug naar slapende dienstverbanden? Die discussie hebben we jaren terug toch al gevoerd. En beslecht.
Helaas. Als het aan het Ministerie van SZW ligt, volgt er afschaffing van de compensatieregeling.
En waar dat in het oorspronkelijke wetsvoorstel nog inhield alleen nog kleine werkgevers een compensatie krijgen van een betaalde transitievergoeding na twee jaar arbeidsongeschiktheid, is er in mei 2026 een nota van wijziging geweest.
In het wetsvoorstel staat nu opgenomen dat geen enkele compensatie meer plaatsvindt. Niet voor grote werkgevers en niet voor kleine werkgevers.
Als het wetsvoorstel wet wordt, voorzie ik grote problemen. En ik ben niet alleen.
Via deze link lees je de bijdrage van ‘Labour Law United’ op de inmiddels gesloten internetconsultatie. Ik heb daar ook aan mee gewerkt en veel van opgestoken. Een deel daarvan is helaas achterhaald, nu het wetsvoorstel is ingediend.
Hoe werkt het met ontslag na twee jaar ziekte?
Een werknemer is inmiddels twee jaar arbeidsongeschikt. Werkgever en werknemer hebben aan hun re-integratieverplichtingen voldaan. Maar voor de werknemer ziet het er helaas niet goed uit. Hij kan niet terug naar de werkvloer. De verwachting is dat ook hij niet binnen een halfjaar herstelt. Er geldt vanaf nu geen opzegverbod meer en ontslag is toegestaan. Om een einde aan het dienstverband te maken, zijn er twee keuzes.
De eerste optie is om met de zieke werknemer een beëindiging met wederzijds goedvinden af te spreken. Lees er hier meer over. Lukt dat niet? Dan is er de mogelijkheid om een ontslagaanvraag in te dienen bij het UWV op basis van artikel 7:669 lid 3 sub b BW. Lees er hier meer over.
Hoe zit het ook alweer met die slapende dienstverbanden?
In beide gevallen bestaat nu nog de mogelijkheid een compensatie aan te vragen van de transitievergoeding.
Er is daarom geen reden meer om het dienstverband ‘slapend’ te houden. Zeker als de zogenoemde wachttijd van 104 weken, het opzegverbod na twee jaar verstreken is en er geen risico meer op een loonsanctie is vanwege te weinig re-integratie-inspanningen.
Lees meer over het bekende Xella-arrest van de Hoge Raad en de uitwerking daarvan in mijn blog uit 2019.
Wat de compensatieregeling ook alweer inhoudt, lees je hier.
Voornemen afschaffing compensatieregeling
Het idee is om de compensatieregeling vanaf 1 januari 2027 (de eerder genoemde datum van 1 juli 2026 kan niet gehaald worden) in zijn geheel af te schaffen.
Waarom vindt SZW deze aanpassing gewenst?
De overheidsuitgaven zijn te groot. Kennelijk verwacht men met het doorvoeren van deze wetswijziging een behoorlijke besparing.
Stel dat het wetsvoorstel wet wordt, hoe zit het dan met de bestaande ‘ziektegevallen’?
Compensatie blijft mogelijk voor gevallen waarin de dag na het verstrijken van de twee jaar, bedoeld in artikel 670, lid 1, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, is gelegen voor de inwerkingtreding van deze wet. Dus op 31 december 2026 als het wetsvoorstel op 1 januari 2027 wet wordt.
Situaties waarbij op grond van artikel 7:670 lid 11 BW de twee jaar termijn wordt verlengd, waaronder
vanwege een eventuele loonsanctie, blijven dus buiten beschouwing. Aansluiting hierbij biedt meer duidelijkheid rondom welk recht van toepassing is.
Wat is de te verwachten uitwerking van dit wetsvoorstel?
Nou SZW verwacht het volgende:
‘De invulling van de norm van goed werkgeverschap vindt in het Xella-arrest haar grondslag in het bestaan van de wettelijke compensatiemogelijkheid. Het beperken van de wettelijke compensatiemogelijkheid heeft daarom mogelijk invloed op de werking of reikwijdte van deze in de rechtspraak ontwikkelde norm. Dat laat onverlet dat de regering wil benadrukken dat het de voorkeur verdient dat werkgevers, onafhankelijk van hun eventuele recht op compensatie, meewerken aan de beëindiging van arbeidsovereenkomsten met langdurig arbeidsongeschikte werknemers.’
SZW gaat er vanuit dat op basis van het goed werkgeverschap toch meegewerkt wordt aan beëindiging van dienstverbanden na twee jaar ziekte.
Ik zie het anders. Misschien dat grotere werkgevers met spek op de botten dit kunnen en willen doen. Kleinere werkgevers en MKB-bedrijven kunnen vaak helemaal geen transitievergoeding meer betalen. In ieder geval niet zonder gevolgen voor de liquiditeit en misschien zelfs (een gezonde) voortzetting van het bedrijf. Zeker niet als het gaat om een werknemer die al langer in dienst is. Of als er misschien wel meer dan één zieke werknemer is.
Al met al leidt dat als je het mij vraagt juist weer tot meer slapende dienstverbanden.
Afschaffen transitievergoeding na twee jaar ziekte?
Het moeten betalen van een transitievergoeding na ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid ervaren veel werkgevers als onrechtvaardig. Ten eerste is er al sprake van een loondoorbetaling van twee jaar. Daarbij komen nog de te maken kosten gericht op de re-integratie van de werknemer in zijn bedrijf of bij een andere werkgever.
Voordat de transitievergoeding een feit werd, betaalde een werkgever niets als de zieke werknemer na twee jaar ontslagen werd. Alleen als het ontslag kennelijk onredelijk was, kon dat anders zijn. Dat was eerder uitzondering dan regel. Vroeger waren er daarom meestal geen slapende dienstverbanden.
Als een werkgever onvoldoende doet aan re-integratie krijgt die werkgever als het goed is al een tik op de vingers via een loonsanctie van UWV.
Kan de transitievergoeding dan niet gewoon worden afgeschaft als het gaat om een ontslag na twee jaar ziekte? Ik kan mij daar best iets bij voorstellen. Aan de andere kant gaat SZW die kant waarschijnlijk niet op in verband met mogelijke discriminatie van chronisch zieke mensen. Ook daarvoor kun je denk ik dan wel weer een uitzondering bedenken.
Advies van de Raad van State en Raad voor de Rechtspraak in de wind geslagen
De Raad van State heeft advies uitgebracht in verband met het wetsvoorstel beperken van de compensatieregeling transitievergoeding. Lees het hier volledig. Een korte samenvatting:
‘Volgens de Afdeling advisering kan het wetsvoorstel ertoe leiden dat werkgevers die niet meer voor compensatie in aanmerking komen, een langdurig zieke werknemer na afloop van de verplichte loondoorbetaling niet zullen ontslaan, om zo betaling van een transitievergoeding te vermijden. Net als voorheen zal dit naar verwachting leiden tot discussie en jurisprudentie over deze zogenoemde ‘slapende dienstverbanden’, terwijl de compensatieregeling juist was bedoeld om deze discussie te beëindigen. Daar komt bij dat de compensatieregeling tot meer conflicten zal leiden als deze wordt beperkt tot kleine werkgevers, terwijl de regelgeving complexer wordt en de uitvoering verder wordt belast.‘
En de Raad van State gaat nog verder. De conclusie is namelijk als volgt:
- Meer lezen over hoe je omgaat met zieke werknemers? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en download mijn gratis e-book.
- In mijn boek ‘De Ontslag Code’ lees je in hoofdstuk 4 alles over zieke werknemers ontslag. Bestel via deze link.
